Oudste gebouw van Gouda?

[Michel]

Ik dacht ergens gelezen te hebben dat het huisje in de Naaierstraat (ergens net voorbij Puur) het oudste huis in Gouda was, maar dat zou ik op moeten zoeken.

[Dave]

@ Michel, neem aan dat je onderstaand pand bedoeld:

Het pand Naaierstraat 6 te Gouda



Het fries met 'de vier gekroonden'
De vier gekroonden is een laat gotisch huis aan de Naaierstraat 6 te Gouda; het pand staat op de Top 100 der Nederlandse UNESCO-monumenten.

In 1408 werd reeds melding gemaakt van bebouwing op het perceel Naaierstraat 6 te Gouda. De eerstgenoemde eigenaar was Claes Goelen. Oorspronkelijk vormde het samen met de naastgelegen woning op nr. 7 één pand. In 1491 werd de woning gesplitst in twee afzondelijke panden. De stadsbranden, die regelmatig de binnenstad van Gouda verwoest hebben, zijn ook dit pand niet voorbij gegaan. Vermoedelijk is het oorspronkelijke huis verwoest bij de stadsbrand van 1527. De huidige bebouwing dateert van ongeveer 1530. Het huis is toen waarschijnlijk gebouwd en ook bewoond door Jan die Steenhouwer. Jan verrichtte in die periode meerdere opdrachten voor het stadsbestuur van Gouda. Zo was hij betrokken bij het halen van de nieuwe stenen uit Vlaanderen voor de ‘Hoornse Brug’ over de Gouwe (als vervanging van de bestaande houten brug). In 1560 was Mr. IJsbrant Cornelisz, chirurgijn eigenaar van het pand; hij verhuurde het aanvankelijk aan en verkocht het later aan zijn collega chirurgijn Mr Willem Heijndricxz Vossenburgh en deze verkocht het in 1585 weer aan Herck Jansz, een schoenmaker.

Hoewel het huis rond 1530 gebouwd werd zijn de trapgevel en de onderpui in een latere periode weer gewijzigd. Ook inwendig vonden er diverse ingrijpende verbouwingen plaats. Van de oorspronkelijk woning van 1530 is het middenstuk van de pui het best bewaard (zie: foto rechtsonder). In 1973 is de woning door de “Vereniging Hendrick de Keyser” gerestaureerd, waarbij niet geprobeerd is het gebouw in de oorspronkelijke staat te herstellen, maar getracht is om te laten zien welke bouwkundige wijzigingen er in de loop der tijd hebben plaatsgevonden.

[Michel]

Die bedoelde ik ja. Er stond me bij dat het ouder was, maar waarschijnlijk was ik in de war met het genoemd worden in 1408.

Dank voor de informatie

[Dirk2801]

Ik lees in de reaktie van Ingmar over het Catharina Gasthuis :

Ook na de tweede grote stadsbrand, die Gouda in 1438 in de as legde, vond de herbouw van het gasthuis plaats.

( 2e pagina / blz 34 )

Dan heb ik een nieuw oudste gebouw: het groote huys / westhaven 65


uit de 14e eeuw ; kan nog geen jaartal vinden.

Link1 Link2

Dirk.

[Ingmar]

Hum.... Mooie kandidaat. Alleen, zoals je zelf citeert:

Ook na de tweede grote stadsbrand, die Gouda in 1438 in de as legde

Dat hooge huys kan ook toen zijn afgebrand. En als ik naar het gebouw kijk, denk ik dat het iig niet meer in de 14de eeuwse stijl is. Ik zie erg veel glas, wat in die tijd niet gebruikelijk was.
En hoppa: even wat googlen:
http://books.google.nl/books?id=YENsc79YwTQC&lpg=PA30&dq=Westhaven%2065%20gouda&pg=PA30
"...zoals in westhaven65, dat uit 1515 dateert."
imho is het nog niet duidelijk, wat het oudste gebouw is.

[Dave]

bovenstaande pand wordt ook wel "Endenburgpand" genoemd:

Huize Endenburg (1515, laatgotisch)

Huize Endenburg - één van de oudste stenen gebouwen in Gouda - stond eeuwenlang in relatie met de scheepvaart; vele generaties zeilmakers hebben er gewoond en gewerkt. De oorspronkelijke trapgevel is in 1830 afge schuind. Na restauratie eind vorige eeuw is in het pand een adviesbureau gevestigd.

wat een interessant detail is, naast de deur zijn sporen te zien van het slijpen van messen. iets wat de wachtende schippers ons aan tastbare herinnering hebben achtergelaten.

een ander oudje:

Sint Joostkapel (1429)


Tussen 1422 en 1429 werd de kapel annex gasthuis gesticht door het zakkendragersgilde, doch die moest het gebouw, door armoede gedreven, al in hetzelfde jaar afstaan. Hulpbehoevende zakkendragers behielden echter het recht op een plaatsje in het gasthuis. Sint Joost, patroon van dit ambachtsgilde, bleef naamheilige van de kapel. De kapel is nu in gebruik bij verschillende protestantse gemeenten.

(deze is echter nu niet meer in originele staat)

bron: http://www.diegoude.nl/index.php?option ... &Itemid=50

[Michel]

En als ik naar het gebouw kijk, denk ik dat het iig niet meer in de 14de eeuwse stijl is. Ik zie erg veel glas, wat in die tijd niet gebruikelijk was.

Laat je niet teveel leiden door de gevel, die werd in vroeger tijden nogal eens aangepast aan de mode van het moment. Zegt dus niet zoveel. Denk bijv ook aan het stadhuis dat ook heel lang vrijwel ontdaan was van alle gotische elementen.

[Dirk2801]

De 2e grote stadsbrand helpt ons wel een beetje bij het beantwoorden van deze vraag, want vrijwel de hele stad brandde af
( ... tis haast niet voor te stellen ... hoe kom je aan je eten, waar ga je slapen ... )

Maar er bleven maar een paar huizen gespaard. 1000 jaar Gouda spreekt over slechts 4 huizen.

Brand1438.jpg (44.19 KiB) 884 keer bekeken

Nu nog even uitzoeken welke huizen dit waren ( leuke update voor wikipedia ) en kijken of die nog bestaan.

-----------

Toch benieuwd naar Westhaven 65 / het groote huys /Endenburgpand : Heeft iemand de nieuwsbrief
van Golda "Van brouwerij tot horeca op Westhaven 65" uit 97 ( /98?).
Anders ga ik eens snuffelen in het streekarchief.

-----

Trouwens ook oud : Oosthaven 14

Dirk.

[Ingmar]

Laat je niet teveel leiden door de gevel, die werd in vroeger tijden nogal eens aangepast aan de mode van het moment. Zegt dus niet zoveel. Denk bijv ook aan het stadhuis dat ook heel lang vrijwel ontdaan was van alle gotische elementen.

Laten we voorlopig als definitie nemen dat het oudste gebouw niet teveel mag zijn gerestaureerd/veranderd. Een compleet nieuwe gevel vind ik persoonlijk al een te grote verandering. Maar een nieuw dak is m.i. een kleine verandering/geen verandering. Uiteindelijk is het tolhuijs de lokatie van het eerste bekende en genoemde gebouw, waar nu nog een gebouw staat. Maar het tolhuis uit 13nog wat heeft niets te maken met het tolhuis nu.

[ed_reeb]

westhaven 65, het grootte huys, staat bekend als het oudste stenen huis van Gouda, en stamt uit de 14e eeuw...